domenica 28 dicembre 2014

Al-Shaaer Said Abu Tabanja: (الشاعر سعيد ابو طبنجه) Due poesie

Abbiamo conosciuto Said Abu Tabanja in Israele, al Nisan Festival organizzato da Naim Araidi. Said è un palestinese di Gaza. Figura a metà fra un insegnante e un contadino, pur non parlando molto l'inglese e per nulla l'italiano, abbiamo trovato in Salma Mamdouh un validissimo aiuto per tradurre le sue poesie in italiano.
La poesia ci insegna che tutto il significato si trova dentro gesti e atteggiamenti che sanno arrivare, prima della parola, all'animo umano. E così Said, dall'alto dei suoi due metri (forse più) d'altezza, ha reso se stesso totem e ideale punto di riferimento di una tipologia di poesia popolare ma colta, portatrice di ogni verità raccontata o tramandata, riguardanti tutte le ferite della sua terra. I giornalisti sanno quanto sia importante la veridicità della fonte affinché una notizia sia il più possibile esatta, allo stesso modo, nella poesia di Said possiamo sperimentare quando potente possa essere la poesia se accostata ai drammatici fatti palestinesi. Anche per questo la poesia di Said è estremamente preziosa e importante, una voce che si discosta dal gruppo, ecco perché abbiamo deciso di provare a tradurne un paio, col fondamentale aiuto di Salma. (sb)


          أحلام جرار

بيزحف الليل...سيل
علي الميادين والقرايا والسهول
وعلي الشوارع...والحواري
والبراري  ...والمآذن  
والصحاري والحقول
وينام الموال
في حضن الصبايا
ونغم الأرغول
وتبدي الأحلام
تسرح بين الدور
وتدور
بين بيوت الصفيح
ودور الطينة
وحيطان القصور
الاجرار
حلمه مش بالليل
حلمه في الصباح
حلمه بالنهار
حلمه في شنطة مدرسية
بسحاب كبير
وعلاقة وجرار
وجزمة جديدة
او حتي بستار
بدل الشبشب الأرضي 
الي نهري
وانبري
ومع الايام انهار
ويحلم ... ويحلم جرار
بساندويش همبرغر
وصحن طرشي
مافهوش زلط ولا مسمار
بدل ساندويش الدقة 
والشطة والفلفل الأحمر 
اللي من نار
نفسه في رمانة وشمامة
ومن ريحة الشوارع كمامة
من ريحة المجاري
ومن الي حاصل واللي جاري
وياما جاري 
بين الدور ... وسط الحواري 
ورا البيان...علي سور الحيطان
فطر الحيطان.... تعبان وحنشان
يبلع الخيطان
خيطان الشمس ..اللي مستحية
تخش المكان
وتقول احنا عز النهار
ويحلم جرار... ويحلم جرار
ببابا نويل... ببلاد الشمس
الي كانت امس
غزة
بحلم بالهمس 
همس الفراشات
تحت ضي القمر
يحلم بالشجر
يحلم بالسهر
وحكاوي العجايز
والشاطر حسن
وابورجل مسلوخه
والحجة حِسن
بيحلم بفصل دراسي نظيف
مفهوش تصنيف
ولا تعريف
بالألوان والعنوان
نفسي في علما ومثقفين
ومحايدين
في الوطن وبس
مالهمش لا شمال ولا يمين
يومها بيتحقق حلمي 
لو نمت بالشارع 
انا وخواتي بنام 
آمنين في أمان
بنام في حضن بلدي
بنام في حضنك ي فلسطين.... 




Sogni di contadino


Si avvicina la notte come ruscello su piazze,
villaggi, pianure, strade, quartieri, terra,
minareti, deserti e campi...
Dorme il racconto negli abbracci
delle ragazze e il suono dell’Argul*
I sogni iniziano il giro per le case,
attorno a baracche fatte di lamiera
ed altre d’argilla lungo i muri dei palazzi...
Lui non sogna di notte ma di giorno,
sogna di avere uno zaino per la scuola
con una grande chiusura,
http://www.associazionepellicano.com/
una medaglia, un trolley e scarpe nuove
o almeno una pantofola nuova
al posto di quella ch’è già consumata
distrutta solo il giorno dopo...
Sogna di avere un hamburger
e un piatto di sottaceti senza pietre,
né chiodi seppure piccoli
e al posto di un panino di “Dokka”**
peperoncino piccante e rosso come il fuoco...
Ha voglia di melograno e di melone
e di una mascherina per proteggersi dall’odore
delle strade e dei tombini...
Perché tutto ciò che è accaduto è troppo,
tutto ciò che accade tra le case e le strade,
dietro le porte, sui muri, sulle pareti:
un serpente che ingoia i raggi del sole
che si vergogna di sorgere
e dire che siamo a mezzogiorno...
Lui sogna babbo natale “nel bilad esshams”***
che era ieri Gaza
Sogna il sussurro, un sussurro di farfalle
sotto la luce della luna...
Sogna gli alberi, sogna di non dormire
per ascoltare il racconto dei vecchi come
“Il bravo Hassan” “l’uomo dai piedi scorticati”
“la signora Hosn”****.
Sogna una classe pulita senza differenze,
senza discriminazione di colori o provenienze
Nella mia patria vorrei scienziati,
colti e neutrali, solo in questo caso
il mio sogno diventerebbe realtà,
anche se io e i miei fratelli dormiremo per strada,
saremmo al sicuro,
stretti nell’abbraccio del mio paese...
dormendo nel tuo abbraccio, Palestina...

(traduzione di Salma Mamdouh)

(note: *strumento musicale; **un misto di spezie; *** medioriente; ****racconti famosi per bambini)


                                                  القدس
 ام الثقافة العربية

عوافي...عوافي
يا حلوة الحلوين 
عوافي يللي كحلة عنيكي
من تراب صلاح الدين 
عوافي يللي حنة جدايلك
من طين حطين
عوافي يللي حمرة خدودك
من دم ملايين 
هما شهودك 
هما فهودك
قدام الكل
قدام الملايين 
وحتظلي ست الكل
ومنارة للعالم
وعاصمة فلسطين
*****
شدي حيلك
مدي طولك
دُوسي غُولك
قولي قُولك
إنك عفية 
انك قوية 
قولي للكدابين
انك صبية
انك وفية
لكل العرقانين
الواقفين
قدام عتابك
وسهاري تحت أبوابك
وحاضنين كنايسك 
وقبابك
قولي للكدابين
كل الكدابين
اللي بيركبوا الريح
في الاذاعات والفضائيات
وبيدلوا بتصاريح
وتواشيح وشراتيح
ميته وكدابة
قولي للكدابين 
اللي بينهشوا جسمك 
قدام الخَلق والملايين
قولي لاصحاب البلايين 
انتو كدابين
مفيش فيكوا
خالد ولا عبادة
ولا القعقاع ولا صلاح الدين
حتي رجال الدين 
واقفين خايفين
عارفين الحقيقة
وعارفين انك ام الكنعانين
زي المسلمين واليهود
والمسحيين
مهما عارفين
انك عربية
انك ابدية
لكل الفلسطينين
***
وبلسان عربي فصيح
انا محمد
انا موسي
انا اليسوع
انا المسيح
بلاش خرافات
وبلاش لائات
وبلاش خد وهات
وبلاش زيادة آهات
إحنا اولاد كنعان
واللي خلف عمره ما مات
***
افردي جدايلك 
وارفعي راسك
المَد النِضالي
هو اساسك
العلم والحضارة
هما نبراسك
والحب والوفا
هما كتابك وكراسك
والمحبة والسلام
هما محراثك وفاسك
وكل مؤمنيين الكون
هما حبايبك وحراسك
وابو القاسم
سجد علي صدرك وباسك
***
افردي قلوعك
وارفعي راسك
وقولي لكدابين الكلام
وحقارين الحيطان
مش حيوصلوا مهدك 
ولا سَاسِك 
ولا حيدوقوا نخبك وكاسك
وساسك مغروس في قلب المؤمنين
والموحدين من اهلك وناسك
***
ارفعي صوتك 
وقولي للاقصي
اللي هو بيتك
ارفع الاذان 
قوي البُنيان
واحضن الانسان 
ودوس الجبان
اللي بيتمني موتك
وبكل فخر وعزة
وصوت جايلك من غزة
قولي للعالم
والامة العربية والاسلامية 
حتظلي ست الناس 
وعاصمة الثقافة العربية



Gerusalemme culla della cultura araba

Gerusalemme culla della cultura araba… ave ave...
salute a te, il tuo nero dei tuoi occhi arriva dalla polvere di Saladino

Salute a te, che il colore delle tue trecce ha origini dall’argilla di “Hettin”*

Saluta a te, il rosso delle tue guance
è quello del sangue di milioni dei tuoi martiri, i tuoi ghepardi,
davanti a tutti, davanti ai milioni di vittime,
rimani sempre la padrona di tutti,
rimani sempre l’ombelico del mondo
e la capitale della Palestina..

Sii forte, combatti i tuoi nemici dì a tutti che sei vigorosa
che sei forte, dì ai bugiardi che sei ancora una fanciulla

che sei onesta davanti ai fedeli stanchi che stanno in piedi
e svegli davanti alle tue porte, abbracciando le tue chiese

Dì a tutti i bugiardi che chiacchierano alla radio
e alla tv raccontando menzogne e bugie
dillo ai bugiardi che rovinano la tua identità davanti a tutti
dillo ai tanti miliardari che carichi di menzogne!

Nessuno di voi è Khaled o Ebada neanche Al Quaeda o Saladino,
anche il clero resta in piedi e ha paura,
tutti conoscono già la realtà sanno che sei la madre dei Cananei
come i musulmani, gli ebrei e i cristiani,
loro sanno che sei eternità per tutti i palestinesi

Con una lingua araba eloquente, sono Maometto, sono Mosè
sono Gesù, sono il Cristo, basta leggende, basta dire no,
basta dare e prendere
Siamo i figli di Canaan e chi ha figli non e` mai morto

Sciogli le tue trecce e alza la testa
la lotta è tua, la scienza e la cultura sono la tua luce
l’amore e la fedeltà sono i tuoi libri e i tuoi quaderni
l’amore e la pace sono i tuoi aratro e ascia

E tutti i fedeli dell’universo sono i tuoi amanti e guardie
e Abo El Qasem si è prosternato sul tuo petto e ti ha baciato.
Alza la testa, dì a chi non crede in te chi non è mai arrivato alla tua culla
e mai assaggiano il tuo vino, alza la voce e dì ad “Al aqsa”***
che è casa tua, fortifica la tua costruzione,
abbraccia l’uomo e lascia stare il vigliacco, chi spera la tua morte,
con tutto l’onore e la dignità, che viene da Gaza,
dillo a tutto il mondo che la nazione araba rimarrà sempre
la madre di tutti i popoli e la capitale della cultura.

(traduzione di Salma Mamdouh)
*il luogo dove ha avuto luogo la guerra di Saladino** Maometto; *** Edifici religiosi


*** تحية حب وإخلاص***
 الفجر طالع من ورا الحيطان أبيض شفاف زهر البيلسان قلبه صافي حلو اللسان بيدافع عن أولادي ويحارب الطغيان وبيهتف أنا الحق أنا الإنسان في بقاع الأرض وفي كل مكان لأطفال العالم وللبشر أنا الأمان بالقلم والريشة ولوحة الفنان والكلمة الجريئة وقوة البيان أنا طلياني ابو الحضارة والفرسان أنا دافنشي والعشا الأخير عنوان أنا ابن روما اللي قهرت العالم والزمان وزلزلت للظلم قواعد وأركان قول يا تاريخ احكي يا زمان حينتصر الحق ويعلو الإنسان وحتظل ايطاليا رمز الحرية رمز الســـــــــــــلام


Si avvicina l’alba da dietro il muro, è bianca e trasparente come il fiore, con un cuore sereno e una lingua piacevole che difende i miei figli, e combatte la prepotenza, gridando:
"io sono la verità, io sono l’essere umano in tutti i territori e ovunque, per i bambini del mondo e dell’umanità io sono la pace, con la penna, col pennello, col dipinto e la parola audace e forte, io sono italiano, la patria della civiltà e dei cavalieri, io sono Da Vinci e l’ultima cena, io sono il figlio di Roma che ha sconfitto il mondo e il tempo e ha fatto tremare l’ingiustizia O storia! Dillo e racconta!!!
La verità vincerà, e l’uomo si leverà e l’Italia rimarrà il simbolo della libertà e il baluardo della pace...."


(traduzione di Salma Mamdouh)


Al-Shaaer Said Abu Tabanja, (الشاعر سعيد ابو طبنجه) palestinese, ingegnere agrario, vive a Gaza.
Diverse raccolte di poesia e racconti in Palestina e in Egitto. Sovrintendente in scienze biologiche in diverse scuole egiziane ottiene il premio come insegnante esemplare della repubblica araba d’Egitto. Membro dell’unione generale per il libro palestinese a Gaza, ospite al festival internazionale Nisan che si svolge in Galilea; presenta programmi radiofonici per i lavoratori palestinesi è spesso ospite in programmi televisivi che si occupano della questione palestinese, dei profughi e dei prigionieri e che trattano il tema della sofferenza del popolo di Palestina.
Ha partecipato alla costituzione e alla fondazione dell’unione araba per la poesia popolare a Baghdad nel dicembre 2011.
È presente nell'antologia italiana "SignorNò" a cura di Marco Cinque e Phil Rushton.

Posta un commento