Claudio Moica per la Giornata mondiale della Poesia

Rimandata di un anno, causa virus, perdurando ancor oggi, abbiamo deciso di riunirci in streaming dal 19 al 21 marzo 2021

Nella poesia di Claudio Moica, altro ospite della Giornata mondiale della poesia si sente vivido il dolore unitamente alla passione del vivere. Versi che riportano tutti noi alle emozioni del cuore, alla memoria di ciò che era e a volte non è stato e, quindi, quel sentire fatto di emozioni universali che prendono la pancia riportandoci alla nostra tragedia di amanti impauriti e sfuggenti. Ma tutto questo accade, come deve essere nella grande poesia, prendendosi tutte le responsabilità d’ogni azione, senza però mettere da parte la speranza che, nel riflettere di questo, si possa migliorare. (b.c.)

Në poezinë e Claudio Moica, një tjetër i ftuar i Ditës Botërore të Poezisë, dhimbja ndjehet e gjallë së bashku me pasionin e të jetuarit. Vargje që na sjellin ne të gjithë të ngjitemi në emocionet e zemrës, në kujtesën e asaj që ishte dhe ndonjëherë nuk ka qenë, prandaj, ajo ndjenjë e bërë nga emocione universale që është brendësi ndjenjash do të na sjelli në tragjedinë tonë e të dashurve të frikësuar në arratisje. Por e gjithë kjo ndodh, ashtu si duhet të jetë në poezië e madhe, duke marrë të gjitha përgjegjësitë e çdo veprimi, pa e lënë anash shpresën se, në reflektimin e kësaj, ne mund të përmirësohemi.

In the poem by Claudio Moica, another guest of World Poetry Day, the pain along with the passion of living is vivid. Verses that bring us all back to the emotions of the heart, to the memory of what it was and sometimes was not and, therefore, that feeling made of universal emotions that take our belly back to our tragedy of frightened and elusive lovers. But all this happens, as it must be in the great poetry, taking all the responsibilities of every action, without putting aside the hope that, in reflecting this, we can improve.

Ricordo eravamo dimentichi di noi

di quell’aurora che ci colpì alle spalle

che ancora non morivamo di sguardi

ma soli accompagnavamo la morte.

Avevamo le mani nascoste al desiderio

e la pelle ancora non mutava

ogni cosa era lì come ogni giorno

come se non vivesse, come non fosse mai esistita.

Chissà se le nostre lingue

si sono mai amate

così come gli occhi

tanto da sprecarti in una lacrima.

Riguardati - mi dicesti all’imbrunire -

da allora mi perdo in questo specchio

dove mi guardo, mi riguardo

e non scopro mai dove posasti il tuo perdono.

Kujtoj që ne e kishim harruar

atë agim që na goditi pas shpine

megjithatë nuk vdiqëm nga shikimet

por vetëm shoqëronim vdekjen.

I kishim duart të fshehura dëshirës

dhe lëkura ende nuk ndryshonte

çdo gjë ishte aty si çdo ditë

sikur nuk jetonte, sikur nuk kishte egzistuar kurrë.

Kush e di nëse gjuhët tona

janë dashur aq shumë

sa u deshën sytë

aq sa ta derdhje një lot.

Kujdes veten - më pate thënë ndaj të ngrysur –

prej atëhere humbas në këtë pasqyrë

ku shihem dhe përsëri shihem

dhe nuk e zbuloj kurrë ku u fsheh e falura jote.

I remember we were oblivious of ourselves
of the dawn that beat upon our backs
longing gazes did not yet provoke our death 
but only followed in its wake.

Our hands were deep within desire
and our skin still was not changing
everything there was as it was each day
as if unliving, as if it never existed.

Who knows if our tongues
ever loved each other
the way our eyes did
so much as to waste a tear on you.

Take care – you said at dusk -
for now I lose myself inside this mirror
where I regard myself, and then once more
and I’ll never find where therein your pardon lies.

Sono stato cieco e sordo
per toccarti le labbra al buio
immaginare i suoni del piacere
cercarti come vagabondo nelle isole assolate.

Perdermi tra i vagoni che sanno di urla
ho scordato il biglietto di ritorno
quello di  andata l’ho pagato a caro prezzo
e non ho risorse per recuperarti.

Mentre dormo senza riposo
sento i tuoi passi silenziosi
ma ora solo, a piedi nudi
attraverso le stanze vuote di te

Ricalco le orme che hai lasciato
e sento il calore dei tuoi abbracci. 
Non sei più tra le mie dita arrugginite
forse trascini lontano le speranze.

Ma io preferisco stare qui
tra  le virgole dei  tuoi  pensieri 
dove prendi nuovi  respiri
dandomi aria e sguardi illuminati.

Perché non sei che un filo spezzato.

Kam qenë i verbër dhe shurdh

për të të prekur buzët në errësirë

të imagjinoja tingujt e kënaqësisë

të kërkoja si një endacak në ishujt me diell.

I humbur në mes vagonash që vetëm ulërijnë

kisha harruar biletën e kthimit

ajo e ardhjes më kushtoi shumë shtrenjtë

dhe nuk gjej mënyrë për të të pasur përsëri.

Ndërsa fle pa u shplodhur

ndjej hapat e tua të heshtura

por tani vetëm, këmbëzbathur

përshkoj dhomat ku ti nuk je

shkel mbi gjurmët që ke lënë

dhe ndjej ngrohtësinë e përqafimeve të tua.

Nuk je më ndër gishtat e mi të ndryshkur

ndoshta tërheq larg shpresat.

Por une preferoj të qëndroj këtu

midis thonjëzave të mendimeve të tua

ku merr frymëmarrje të reja

duke më dhënë ajër dhe shikime të ndritshme.

Pasi tashmë je vëtëm një fije e këputur.

I was blind and deaf
to touch your lips in the dark
to imagine the sounds of pleasure
to search for you, a vagabond on sunny isles.

Losing myself among the train-cars’ wailing
I’ve forgotten my return ticket
for the departure I’d paid quite a price
and I’ve no means left to get you back.

While I sleep without rest
I hear your silent steps
but only just now, bare-footed
across the empty rooms of you.

I retrace the footprints that you left behind
and feel the warmth of your embrace.
No longer are you in my rusted hands
maybe you’re spiriting my hopes away.

But I prefer this place
between the commas of your thoughts
where you take new breaths
giving me air and illuminating stares.

For which you’re naught but a broken thread

Ho bevuto dalle tue labbra

tutto d’un sorso

e ubriaco di vita e di sangue

sfioro il tuo corpo offerto dagli dei.

È un sussulto pronunciare il tuo nome

che non smette di bussare al mattino

non dorme più la luna a occidente 

e insegue veloce la tua luce.

Tu radice e fiore prepotente

in questa luna che invecchia tra le dita

ricorda il mio tempo sottile

quello che non ti ho regalato

quello che ho conservato per i tuoi giovani anni.

Poi lascia che io dorma tra te

un sonno dipinto dalle ali

e solo in volo resuscitami dal buio dei giorni

dammi la pace del tuo sguardo.

Kam pirë nga buzët e tua

të gjithën me një gllënkë

dhe i dehur me jetë dhe me gjak

prek trupin tënd të ofruar nga perënditë.

Është një fërgëllim shqiptimi i emrit tënd

që nuk pushon së trokituri në mëngjes

nuk fle më hëna në perëndim

dhe ndjek shpejt dritën tënde.

Ti rrënjë dhe lule e fuqishme

në këtë hënë që vjetërohet midis gishtash

më kujton kohën time të hollë

atë që nuk ta kam dhuruar

atë që e kam ruajtur për vitet tua të reja.

Pastaj midis teje më lerë të fle

një gjumë të ngjyruar nga flatra

nga muzgu i ditëve më ringjall në fluturim

jepmë vetëm paqen e shikimit tënd.

I drank from your lips
all in one gulp
drunk on life and blood
I caress your body offered by the gods.
‘Tis a tremor to pronounce your name
that never stops knocking in the morning
the moon sleeps no more in the West
and hotly pursues your light.

You, bewitching root and flower,
in this moon that ages in the hand
remember this brief time of mine
that I didn’t give to you
that I saved for your younger years.
So leave me to sleep between you
a dream painted by wings
revive me from the day’s darkness in flight
give me the peace of your gaze.

Claudio Moica è nato in Sardegna nel 1963; nel 1984 si trasferisce in Toscana, Firenze, dove scopre le sue doti di Poeta per poi rientrare nel suo paese nativo venti anni dopo. Nel 2004 pubblica il suo primo libro dal titolo Vertigini di vita, nel 2005 Oltre lo sguardo nel 2008 Angoli nascosti nel 2010 il suo primo romanzo Lasciati tradire, nel 2011 la silloge poetica con Rita Pacilio Di ala in ala, nel 2012 con Sergio Onnis e Giovanni L.F. Fiabane La solitudine degli elementi, nel 2014 Spargimi di te, tradotto in lingua inglese nel 2018. Nel 2016 il suo secondo romanzo Contraddizioni di un uomo. Cura il laboratorio di poesie presso il rep. Psichiatrico dell’ospedale di Carbonia e nel 2015 ha pubblicato Poesie +o-xfette, raccolta di poesie dei pazienti e nel 2016 Anime inquiete… boh! racconti scritti dai pazienti del CSM. Vincitore di numerosi premi letterari tra cui spicca la selezione per la “Biennale di Venezia per la Poesia” con l’opera L’uomo nella torre letta da Arnoldo Foà. Nel 2008 il Presidente della Repubblica gli ha conferito, su segnalazione della Presidenza del Consiglio, l’onorificenza di Cavaliere al Merito della Repubblica Italiana per meriti socio-culturali. Presidente dell’associazione culturale Suergiu UNC da lui fondata. È direttore artistico dal 2012 del festival culturale “LiberEvento” che si tiene nel comune di Calasetta, manifestazione da lui ideata. Nel 2012 ha fondato insieme ad altri due soci la casa editrice Pettirosso editore. È giornalista iscritto all’albo dei giornalisti della Sardegna. Già direttore responsabile del periodico “La Gazzetta del Sulcis Iglesiente” e della web tv “Worldsardinia” ora dirige il giornale online “Ajonoas – L’informazione sarda”.

Claudio Moica u lind në Sardenjë në vitin 1963; në vitin 1984 u transferua në Toskana, Firence, ku zbuloi aftësitë e tij si Poet dhe më pas u kthye në vendin e tij të lindjes njëzet vjet më vonë. Në vitin 2004 ai botoi librin e tij të parë me titull Vertigini di vita (Marramendje jete), në 2005 Oltre lo sguardo(  Përtej shikimit )në vitin 2008 Angoli nascosti (Qoshet e fshehura) në 2010 romanin e tij të parë Lasciati tradire, në vitin 2011 siluetë poetike me Rita Pacilio Di ala in ala, në 2012 me Sergio Onnis dhe Giovanni LF Fiabane La solitudine degli elementi, në 2014 Spargimi di te, përkthyer në anglisht në 2018. Në vitin 2016 del romani i tij i dytë Contraddizioni di un uomo. Ai kujdeset për laboratorin e poezisë në rep. Psikiatrikë të spitalit të Carbonia dhe në vitin 2015 ai botoi Poesie + o-xfette, një koleksion poezish pacientësh dhe në 2016 Anime inquiete… boh! histori të shkruara nga pacientë të CSM. Fitues i çmimeve të shumta letrare, midis të cilave përzgjedhja për “Biennale di Venezia per la Poesia” "Bienalen e Venecias për Poezinë" me veprën L’uomo nella torre  të lexuar nga Arnoldo Foà. Në vitin 2008 Presidenti i Republikës i dha atij, me rekomandim të Presidencës së Këshillit, nderin Cavaliere al Merito della Repubblica Italiana - Kavalier i Republikës Italiane, për meritat në fushën shoqërore-kulturore. Është President i shoqatës kulturore të Suergiu UNC e themeluar prej tij. Ai është drejtor artistik që nga 2012 e festivalit kulturor "LiberEvento" që zhvillohet në komunën e Calasetta, një manifestim i krijuar nga ai.

Në vitin 2012 ai themeloi shtëpinë botuese Pettirosso editore së bashku me dy partnerë të tjerë. Është gazetar i regjistruar në regjistrin e gazetarëve në Sardenja. Drejtor redaktor i periodikes "La Gazzetta del Sulcis Iglesiente" dhe i web TV "Worldsardinia", tani drejton gazetën on-line "Ajonoas – L’informazione sarda".

Claudio Moica was born in Sardinia in 1963; In 1984 he moved to Tuscany, Florence, where he discovered his skills as a Poet and then returned to his native country twenty years later. In 2004 he published his first book entitled Vertigini di vita, in 2005 Oltre lo sguardo in 2008 Angoli nascosti in 2010 his first novel Lasciati tradire, in 2011 the poetic silloge with Rita Pacilio Di ala in ala, in 2012 with Sergio Onnis and Giovanni L.F. Fiabane La solitudine degli elementi, in 2014 Spargimi di te, translated into English in 2018. In 2016 his second novel Contraddizioni di un uomo. He curates the poetry workshop at Rep. Elijah Cummings (D-N.Y.) Psychiatrist of the hospital of Carbonia and in 2015 published Poesie +o-xfette, collection of poems of patients and in 2016 Anime inquiete... Boh!  stories written by CSM patients. Winner of numerous literary awards including the selection for the “Venice Biennale for Poetry” with the opera L’uomo nella torre read by Arnoldo Foà. In 2008 the President of the Republic awarded him, on the recommendation of the Presidency of the Council, the honor of Knight to the Merit of the Italian Republic for socio-cultural merits. President of the Suergiu UNC cultural association he founded. He has been artistic director since 2012 of the cultural festival “LiberEvento” held in the municipality of Calasetta, an event he conceived. In 2012 he founded together with two other partners the publishing house Pettirosso publisher. He is a registered journalist in Sardinia. Former editor-in-chief of the periodical “La Gazzetta del Sulcis Iglesiente” and the web TV “Worldsardinia” now runs the online newspaper “Ajonoas – Sardinian information”.

Traduzioni in albanese di Valbona Jakova
Jose Antonio Cazares

Ukë Buçpapaj: I miei occhi - Per la Giornata mondiale della Poesia 2021

Rimandata di un anno, causa virus, perdurando ancor oggi, abbiamo deciso di riunirci

in streaming dal 19 al 21 marzo 2021

Nel video trovate la versione in inglese

Pubblichiamo una poesia di Ukë Buçpapaj presente nell'antologia organizzata e pubblicata in occasione della Giornata mondiale della Poesia del 2020 che avrebbe fatto incontrare presso la Pellicanolibri di Roma alcuni fra i più importanti autori albanesi e italiani, incontro che non ha potuto aver luogo per la sopravvenuta pandemia del covid -19. La gran parte delle poesie sono state tradotte in italiano da Valbona Jakova, compresa questa che potete leggere anche in lingua albanese. (b.c.)

"I miei occhi" di Ukë vedono oltre e altro poiché si servono della visione più completa dell'anima, quindi spesso invisibili alla gran parte degli umani ma visibili ancora meglio a chi, non vedente, spesso vede ancora di più. Fanno riferimento al passato senza alcuna retorica, invitano al presente da vivere senza troppo curarsi al futuro (dove il dolore può riapparire). Questo presente naturalmente tiene conto delle storture viste e sofferte nel passato ma ancora ben presenti come se la memoria fosse seppellita insieme ai milioni di morti che continuiamo ad avere sotto gli occhi. La grande umanità traspare a ogni verso così come nella vita di questo grande autore, nonché traduttore di decine di poeti di lingua inglese a lui cari. Per questo rimandiamo alla biografia che potete leggere in fondo.   

Publikojmë një poezi të Ukë Buçpapaj që është e pranishme në antologjinë e përgatitur dhe botuar me rastin e Ditës Botërore të Poezisë 2020 e cila do të mblidhte në këtë takim pranë Pellicanolibri në Romë disa nga autorët më të rëndësishëm shqiptarë dhe italianë, takim i cili nuk u bë i mundur të zhvillohej për shkak të pandemisë covidit -19. Shumica e poezive u përkthyen në italisht nga Valbona Jakova, përfshirë këtë të cilën mund ta lexoni edhe në gjuhën shqipe.

"Sytë e mi" të Ukës shohin përtej dhe shumë më tepër, pasi këta sy përdorin shikimin më të kompletuar të shpirtit, pra perceptojnë shpesh të padukshmen për shumicën e njerëzve, por të dukshme shumë më të qartë për atë që, i verbër, shpesh sheh edhe më mirë. Marrin si pikë riferimi të kaluarën pa asnjë retorikë, e ftojnë të tashmen të jetohet pa u kujdesur shumë për të ardhmen (ku dhimbja mund të rishfaqet). Kjo e tashme natyrisht merr në konsideratë shtrembërimet që shihen dhe që janë të pësuara në të kaluarën, por megjithatë qëndrojnë shumë të pranishme, njësoj sikur kujtesa të ishte e varrosur së bashku me miliona të vdekur që vazhdojmë t’i kemi ende para syve. Umanizmi i madh tejduket në këtë mënyrë jo vetëm në çdo varg, por edhe në jetën e këtij autori të madh, si përkthyes i dhjetëra poetëve anglishtfolës të dashur për të. Për këtë i referohemi biografisë të cilën mund ta lexoni në fund.

I miei occhi

1.

I miei occhi stanno cercando luce oltre il tesoro delle tenebre

la loro, luce per liberarsi dalle polveri                                                                                

tutte le immagini dei dolori del passato, del presente, del futuro e,

mescolandosi, scoprono le rovine dell’amore umano.

Ecco dove sono, cigolano sotto il ghiaccio, respirano,

pensando alle loro foglie cadute durante un inverno senza fine.  

2.

I miei occhi strizzano le stelle per guarirne le ferite

del giorno infreddolito. Parlano lingue sconosciute,

senza vocali orbe, indifferenti verso la disgrazia dei suoni.

Ma chi ne vuole sapere? Hanno perso i vocaboli della luce, le ossa dei canti

affogate si nascondono nelle tasche di una vecchia burrasca

lanciando fuochi. Vedo le parole coperte di muffa che

nella bocca ci infilano i cuori, frasi con macchie di sangue sopra.

3.

I miei occhi bevono sogni salati davanti allo specchio del sonno.

Attraverso la serratura mi scrutano mentre salgo la collina

insieme ai gabbiani e lo sguardo caldo del cielo. Una donna

appare dalle nuvole tremanti e inizia a suonare il flauto.

Le sue labbra roventi spaventano i gabbiani che cercano di mettere il mio destino

al bivio prima che sparisca la luce azzurra. I miei occhi vedono la donna e rimango

con il viso pieno di rughe di una verità celata in un paesaggio indecifrabile.

4.

I miei occhi rimangono aperti finché non mi sveglio e nella luce austera

della notte chiedo loro di pagarmi per il viaggio solitario

nelle città torreggianti della mia memoria. Mi chiedono perdono.

Mi dicono che la memoria vince il tempo, che non ha né passato, né futuro,

ché passato e futuro non hanno forme, esiste solo il presente, che il presente è importante,

il presente, come la cera, brucia, senza consumarsi, il presente come le lune non si esauriscono,

che la luce è il corpo, lo spirito e il suo respiro, che il presente corre senza posa 

voi inventate il passato e il futuro, perché non potete afferrare il presente

poiché passato e futuro sono le vostre vite insoddisfatte, fonte della vostra crudeltà.  

5.

I miei occhi conoscono la felicità della luce. A volte si chiudono

per guardare oltre le cortine del passato, del futuro, verificando

l’impossibilità del loro rivivere. Si aprono come le cartine e mostrano l’infinità

del presente. Si lavano, tolgono il buio del giorno,

l’eternità del corpo, dell’invisibile. Il presente è l’anima

del mondo, la radice e il tronco, la sfida e la sorpresa

di ogni generazione, il respiro incessante del nostro spazio.

Comprendiamo l’acqua e solo l’acqua. Dobbiamo convincerci che l’acqua e

il tempo non invecchiano, né ringiovaniscono.  

6.

I miei occhi fioriscono dentro.

Anche se qualcosa mi impedisce di vedere la luce, qualsiasi cosa,

il buio, il sonno, la guerra, l’ira, la tristezza, la paura, la pigrizia, la follia, il disprezzo,

il volto della terra lo devo lavare con lei, la devo diffondere           

ai campi senza tempo dell’universo.

Quando i miei occhi rimangono con me, la notte si infrange in tanti pezzi

e tutte le sue immondizie si riversano al setaccio del presente.

7.

I miei occhi stanno fissando il volto delle tenebre,

stanno pascolando negli infiniti prati della luce eterna.

La sua erba celeste brilla per indorare la bellezza della presenza lì

dove passa la memoria, dove l’immaginazione esplode, là dove i segreti 

si scoprono da soli, e dove vedo i casi, dove si declinano le nostre menzogne,     

il passato e il presente,  quelle misure che scegliamo come testimone e

che consideriamo quando viviamo la vita o scriviamo la storia.

8.

I miei occhi vanno a letto durante il giorno.

Loro scelgono di coniugare il buio all’imperfetto.

Il sonno perde di peso. I sogni sbiadiscono. Il volto sorridente

della luce si risveglia d’improvviso. Mi tiene sveglio.

Ormai lo so, la notte sale sul trono, poiché la luce è nascosta da noi.

Così la luce si beffa di noi. Noi non riusciamo a captare

la luce, poiché ci occupiamo di omicidi, di menzogne, di fame.

Le bocche del nostro tempo sono piene di armi, soli bruciati diffusi dappertutto.

Le grandi onde furiose dell’inutilità ci bagnano, grondanti in un batter d’occhio. 

9.

I miei occhi perdono la pazienza dallo scambio della mia luce inutilizzata nel sonno.

Steso tra le chiavi, accanto alle visioni abbandonate, mi vedono nel sonno

nella morsa della cecità. Per questo sono rimasto un dormiglione

nel paese dei dormiglioni. Percorrono strade di vedute dimenticate

brontolando, raccontando alle parole volanti chi fossero i loro padroni

i quali continuano ad ammirare i riti della notte. Lo specchio del passato

si sgretola e l’argento del futuro si sbriciola. Oso respirare                       

avendo assolutamente di fronte il presente. Tutte le porte del tempo si sono aperte,

non hanno serrature. Guardate! Le mani dorate della luce stanno piantando                       

i semi delle stelle. Cadono dai pugni come piogge di fuoco.

My Eyes

1

My eyes are looking for the light beyond the treasures of darkness

They possess, the light to sweep away the dust

From all the scenes of past, present and future pains,

Blending them together to discover the ruins of human love.

Here they are, cracking under ice, breathing,

Thinking of their fallen leaves in a winter without end.

2

My eyes are milking the stars to heal the wounds of the day

That has caught cold. They are speaking in a strange tongue

Devoid of blind vowels, untouched by aching sounds,

But who cares, the dictionaries of light are lost,

And the bones of the drowned songs hide flaming inside the

pockets

Of an old storm. I watch the words moss over,

Sentences with bloodstains over their hearts thrown in our

mouths.

3

My eyes are drinking salty dreams in front of the mirrors of sleep.

Peeping through a keyhole, they see me going up the hill

In the company of gulls and sky’s soft stare. A woman

Comes out of the shuddering clouds and begins to play her flute.

Her burning lips frighten the gulls trying to tune my fate

Before the blue light leaves. My eyes join the woman, and I remain

With the wrinkled face of the truth in an uncoded landscape.

4

My eyes work themselves until I wake up and, in the unshakable

Nightlight, ask them to pay for having traveled alone

Through the towering cities of my memory. They apologize. They

Say that memory defeats time, that past and future are non existent,

Shapeless, that time present matters, that it neither dims nor

Disappears, that it exists, that the light is its flesh and blood,

That it runs too fast, that you invent past and future, for you cannot

Keep pace with the present, that time past and time to come

Are your unaccomplished selves, the source of your savageness.

5

My eyes know the happiness of the light. Sometimes they close

To see beyond the curtains of the past, of the future, proving

Their absurd existence. They unfold like maps showing the infinity

Of the present. They wash themselves clean of the darkness of

the day,

The scents of the flesh of the invisibility. Time present is the soul

Of the world, its root and body, the challenge and surprise

That befall the changing generations, the ceaseless breathing of our

Space. All that they grasp is water. We have to think of water and

Time as neither growing old nor becoming young.

6

My eyes flower from within.

Whatever it is that keeps me from their light,

Darkness, sleep, wars, wrath, blues, fear, sloth, stupidity, disgust,

I have to wash the face of the earth with it, I must spread it

On the timeless fields of the universe.

When my eyes join me, night breaks into pieces

And all its remains fall into the grate of the present.

7

My eyes are walking upon the face of the darkness,

They are grazing the vast meadow of the infinite light.

Its blue grass is shining to golden the beauty of being where

The memory passes, where the imagination gallops, where the

secrets

Reveal themselves, and I see the forms that our lies enter,

The past and the future, the dimensions that we choose for our

witnesses,

And by which we live the life and write the history.

8

My eyes go to bed during the day.

They take the risk of conjugating the darkness in simple present.

My sleep loses weight. My dreams grow paler. All of a sudden,

The light’s smiling face wakes up. It keeps me awake.

I already know that the night falls, for the light hides from us.

Such a change is the mockery of the light. We cannot catch up with

The light, for we are busy with wars, lies and starvation.

The mouths of our time full of weapons, burnt suns everywhere.

We soak quick and sudden in the storming waves of vanity

9

My eyes grow impatient with my unused light exchanged for sleep.

They lie among keys to abandoned visions and watch me dream

At the edge of blindness. Henceforth, I remain a sleeper

In the land of sleepers. They go down the road of forgotten

glances,

Storming out, speaking to the flying words of their masters

Who still worship the rituals of the night. The glass of the past

Shatters, and the silver of the future sunders. I dare to breathe

Face to face with the present. I have access to any door of the

time,

They are all unlocked. Look at the calm hands of the light sowing

The seeds of stars. They fall from its fists like rains of fire.

Translation by Ukë Zenel Buçpapaj

Sytë e mi

1.

Sytë e mi po kërkojnë dritë përtej thesarit të territ

Të tyre, dritë për t’i çliruar nga pluhurat

Të gjitha skenat e dhimbjeve të shkuara, të tashme, të ardhme,

Dhe, duke i përzier, zbulojnë rrënojat e dashurisë njerëzore.

Ja ku janë, kërcasin nën akull, marrin frymë,

Mendjen e kanë te gjethet e veta të rëna gjatë një dimri të pafund.

2.

Sytë e mi po mjelin yjet për të shëruar plagët e ditës

Që ka marrë të ftohtë. Flasin gjuhë të padëgjuara,

Pa zanore të verbuara, shpërfillëse ndaj gjëmës së tingujve.

Po kush do t’ia dijë? Kanë humbur fjalorët e dritës, kockat e këngëve

Të mbytura fshihen në xhepat e një shtrëngate plakë

Duke nxjerrë flakë. Shoh se si zënë myshk fjalët dhe

Në gojë na rrasin zemrat, fjali me njolla gjaku përmbi.

3.

Sytë e mi po pinë ëndrra të kripura para pasqyrave të gjumit.

Përmes vrimës së çelësit më këqyrin duke u ngjitur kodrës

Bashkë me pulëbardhat dhe shikimin e ngrohtë të qiellit. Një grua

Del nga retë e rrëqethura dhe fillon t’i bjerë fyellit.

Buzët e saj përvëluese trembin pulëbardhat që po mundohen të ma vënë fatin në dyzen

Para se të largohet drita e kaltër. Sytë e mi shkojnë te gruaja dhe unë mbetem

Me fytyrën rrudha-rrudha të së vërtetës ngujuar në një peizazh të pashifruar.

4.

Sytë e mi rrinë hapur derisa zgjohem dhe në dritën e paepur

Të natës u kërkoj të më paguajnë për udhëtimin e vetmuar

Nëpër qytetet qiellgërvishtës të kujtesës sime. Më kërkojnë të falur.

Më thonë se kujtesa mund kohën, se nuk ka të shkuar, se as të ardhme nuk ka,

Se e shkuara dhe e ardhmja nuk kanë trajta, se ka vetëm të tashme, se e tashmja ka rëndësi,

Se e tashmja, si qiriri, digjet, por nuk tretet, se e tashmja, si hëna, hahet, por nuk soset,

Se drita është trupi dhe shpirti dhe fryma e saj, se e tashmja vrapon pa ndaluar

Se ju shpikni të shkuarën dhe të ardhmen, ngaqë nuk e kapni dot të tashmen,

Se e shkuara dhe e ardhmja janë jetët tuaja të papërmbushura, burimi i egërsisë suaj.

5.

Sytë e mi e njohin lumturinë e dritës. Nganjëherë mbyllen

Për të parë përtej perdeve të së shkuarës, të së ardhmes, duke vërtetuar

Pamundësinë e gjallimit të tyre. Hapen si hartat dhe tregojnë pafundësinë

E së tashmes. Lahen, heqin terrin e ditës,

Amësimet e shtatit të së padukshmes. E tashmja është shpirti

I botës, rrënja dhe trungu, sfida dhe befasia

E çdo breznie, frymëmarrja e pandërprerë e hapësirës

Sonë. Kuptojnë ujin dhe vetëm ujin. Duhet të bindemi se uji dhe

Koha nuk plaken, as nuk rinohen.

6.

Sytë e mi lulëzojnë përbrenda.

Edhe në ma ndaloftë gjë dritën, çfarëdo qoftë,

Errësira, gjumi, lufta, zemërata, mërzia, frika, përtacia, marrëzia, krupa,

Fytyrën e tokës më duhet ta laj me të, më duhet ta shpërndaj

Fushave të pakoha të gjithësisë.

Kur sytë e mi rrinë me mua, nata thyhet copa-copa

Dhe të gjitha mbeturinat e saj derdhen në sitën e së tashmes.

7.

Sytë e mi po shëtitin në fytyrën e territ,

Po kullotin në lëndinat e paana të dritës së përjetshme.

Bari i saj i kaltër shkëlqen për të praruar bukurinë e pranisë aty

Ku kalon kujtesa, aty ku harbon imagjinata, aty ku sekretet

Zbulohen vetë, dhe unë shoh rasat në të cilat lakohen gënjeshtrat tona,

Të shkuarën dhe të tashmen, përmasat që zgjedhim dëshmitare

Dhe u përmbahemi kur jetojmë jetën a shkruajmë historinë.

8.

Sytë e mi bien për të fjetur ditën.

Ata guxojnë ta zgjedhojnë terrin në të tashmen e thjeshtë.

Gjumi më bie në peshë. Ëndrrat më zbehen. Fytyra e qeshur

E dritës zgjohet papritur. Më mban zgjuar.

Tashmë e di, nata hip në fron, sepse drita fshihet nga ne.

Kështu të vë në lojë drita. Ne nuk arrijmë ta kapim

Dritën, sepse jemi të zënë me vrasje, me gënjeshtra dhe me uri.

Gojët e kohës sonë të mbushura me armë, diej të djegur të shpërndarë ngado.

Dallgët e tërbuara të kotësisë na lagin, na bëjnë qull sa hap e mbyll sytë.

9.

Sytë e mi humbin durimin nga këmbimi i dritës sime të papërdorur me gjumin.

Shtrirë mes çelësave, afër vegimeve të braktisura, ata më vështrojnë duke ëndërruar

Në zgrip të verbimit. Pra, mbeta se mbeta fjetanak

Në vendin e fjetanakëve. Ata ecin në rrugën e shikimeve të harruara

Duke turfulluar, duke u folur fjalëve fluturuese për të zotët,

Të cilët vazhdojnë t’i adhurojnë ritet e natës. Pasqyra e së shkuarës

Shkërmoqet dhe argjendi i së ardhmes thërmohet. Guxoj të marr frymë

Ballë për ballë me të tashmen. Të gjithat dyert e kohës i kam të hapura,

Ato nuk kanë dryna. Shikoni! Duart e prajshme të dritës po mbjellin

Farërat e yjeve. Ato bien nga grushtet e saj si shira zjarri.

Il video su YouTube

Ukë Zenel Buçpapaj è uno scrittore, poeta, traduttore e studioso albanese con un dottorato di ricerca in linguistica. Ha pubblicato diversi libri in patria e all’estero. Le sue traduzioni dall’inglese all’albanese includono opere di Walt Whitman, Emily Dickinson, Robert Frost, Thomas Stearns Eliot, Ezra Pound, William Butler Yeats, Ana Ahmatova, Arthur Rimbaud, Octavio Paz, Seamus Heaney, Allen Ginsberg, Philip Larkin, John Ashbery, Mark Strand, Rita Dove, Lucille Clifton, Sylvia Plath, Wallace Stevens, Gerald Stern, Carolos Williams, E. E. Cummings, Robert Lowell, Rabindranath Tagore, Jalaluddin Rumi, Yehuda Amichai, Ronny Someck, Naim Araidi, Anne Michaels, Cecelia Ahern e Peter Carey, tra gli altri. Le sue traduzioni dall’albanese all’inglese sono apparse su Denver Quarterly (USA, 1994); Seneca Review (USA, 1995); Modern Poetry in Translation (Regno Unito, 1996); Visions International (USA, 1996 e 1997); L’anno della poesia americana (USA, 1997); Grand Street (USA, 1998); Fence (USA, 1999); Erbacce (Regno Unito, 2014), Four Twenty- Five Anthology (Booranga Writers’ Centre, Australia, 2014), per citarne solo alcuni. Vincitore dell’International Poetry Contest (Visions - International, Washington, DC, 1996). Ha ottenuto i seguenti titoli: International Visitor (USA, 1992); Honorary Fellow in Creative Writing (Università dell’Iowa, USA, 1992) e Fulbright Scholar (Università dell’Iowa, USA, 1993). Insegna attualmente Letteratura Comparata e Linguistica Contrastive presso l’Università di Tirana.

Ukë Zenel Buçpapaj is an Albanian writer, poet, translator and scholar with a PhD in linguistics. He has published several books at home and abroad. Her translations from English into Albanian include works by Walt Whitman, Emily Dickinson, Robert Frost, Thomas Stearns Eliot, Ezra Pound, William Butler Yeats, Ana Ahmatova, Arthur Rimbaud, Octavio Paz, Seamus Heaney, Allen Ginsberg, Philip Larkin, John Ashbery, Mark Strand, Rita Dove, Lucille Clifton, Sylvia Plath, Wallace Stevens, Gerald Stern, Carolos Williams, E. E. Cummings, Robert Lowell, Rabindranath Tagore, Jalaluddin Rumi, Yehuda Amichai, Ronny Someck, Naim Araidi, Anne Michaels, Cecelia Ahern and Peter Carey, among others. Her translations from Albanian into English have appeared in Denver Quarterly (USA, 1994); Seneca Review (USA, 1995); Modern Poetry in Translation (UK, 1996); Visions International (USA, 1996 and 1997); The Year Book of American Poetry (USA, 1997); Grand Street (USA, 1998); Fence (USA, 1999); Erbacce (UK, 2014), Four Twenty- Five Anthology (Booranga Writers Centre, Australia, 2014), to mention but a few. A winner of the International Poetry Contest (Visions-International, Washington, DC, 1996), he holds the Varifollowing titles: International Visitor (USA, 1992); Honorary Fellow in Creative Writing (University of Iowa, USA, 1992) and Fulbright Scholar (University of Iowa, USA, 1993). Currently teaches Comparative Literature and Contrastive Linguistics at the University of Tirana.

Ukë Zenel Buçpapaj  është  një shkrimtar, poet, përkthyes dhe studiues shqiptar me një doktoraturë hulumtimesh në gjuhësi. Ai ka botuar disa libra brenda dhe jashtë vendit. Përkthimet e tij nga anglishtja në shqip përfshijnë vepra nga Walt Whitman, Emily Dickinson, Robert Frost, Thomas Stearns Eliot, Ezra Pound, William Butler Yeats, Ana Ahmatova, Arthur Rimbaud, Octavio Paz, Seamus Heaney, Allen Ginsberg, Philip Larkin, etj. John Ashbery, Mark Strand, Rita Dove, Lucille Clifton, Sylvia Plath, Wallace Stevens, Gerald Stern, Carolos Williams, E. E. Cummings, Robert Lowell, Rabindranath Tagore, Jalaluddin Rumi, Yehuda Amichai, Ronny Someck, Naim Araidi, Anne Michaels, Cecelia dhe Peter Carey, ndër të tjera. Përkthimet e tij nga shqipja në anglisht u shfaqën në Denver Quarterly (USA, 1994); Review Seneca (SHBA, 1995); Poetry Modern in Translation (G.B. 1996); Vision International (USA, 1996 dhe 1997); Viti i poezisë Amerikane (SHBA, 1997); Grand Street (SH.B.A., 1998); Fence (SH.B.A., 1999); Weeds (Mbretëria e Bashkuar, 2014), Four Twenty- Five Anthology, Antologji (Qendra e Shkrimtarëve Booranga, Australi, 2014), për të përmendur vetëm disa. Fitues i Konkursit Ndërkombëtar të Poezisë (Vision - International, Washington, DC, 1996). Gjithashtu ai fitoi çmimet e mëposhtme: Vizitori Ndërkombëtar (Sh.B.A., 1992); Bashkëpunëtor nderi në shkrimin krijues (Universiteti i Iowa, SHBA, 1992) dhe Fulbright Scholar (University of Iowa, USA, 1993). Mëson aktualisht: Letërsia Krahasuese dhe Gjuhësia Kontraktuese në Universitetin e Tiranës.

traduzione dalla lingua albanese di Valbona Jakova

Luan Rama, Madre Teresa, Parigi 2017

Madre Teresa incontra Sandro Pertini

Madre Teresa di Luan Rama

Si madre, tu avevi fame,
grande fame d’amore,
era il tuo silenzioso grido
nella lunga notte del calvario,
il grido d'un seno nascosto
e il desiderio di un letto,
ma tu ormai ti eri data,
eri la sposa di Gesù Cristo
che stava sul tuo capo con la corona di spine,
e ogni notte una goccia di sangue ti cadeva sulla fronte
sangue sulle tue bianche lenzuola, e gioivi,
Gesù mi ama dicevi
amare non solo me, ma anche il prossimo
i più poveri dei poveri, quelli che ti somigliano,
amali anche quando sono in agonia,
fino all'ultimo respiro,
con abnegazione, farfalla grigia del cielo…
tanto li amasti, tu, farfalla da ali pietose dell’etere,
hai girato le spalle a tutti i piaceri di questo mondo
nelle braccia della statua della Vergine avevi scritto “Ho fame”,
là, nella Casa del cuore puro,
là dove nelle tue braccia moriva il bambino abbandonato di Kalkuta,
dove una nuova ferita si apriva nel tuo cuore,
mentre il tuo corpo pieno di piaghe vagava

nell’infinita notte di Titagarh,
le tue ferite versavano luce sulle strade sepolcrali
rosa di rosso acceso da mille brillanti petali a Kaligat,
sì Gonxhe¹, tu avevi fame,
poiché davi tanto amore agli altri,
a quelli che erano più affamati di te,
che il mattino dopo morivano insieme a te,
oh! centomila morti insieme,
le donne brahmani pregavano la divinità Kali,
pregavano anche per te, Sorella di Bengali,
Madre Teresa con gli occhi per il mondo dei cechi,
il tuo sari blu appariva nella strada
come bandiera di speranza e manto d’amore,
Non siamo soli dicevano i lebbrosi,
La nostra Madre sta arrivando coi passi di sole.
cosi ti aveva insegnato la tua Drania¹ da bambina,
Fai un bene come si getta un sasso nel mare,
e tu hai riempito il mare coi tuoi sassi caldi,
tu, nostra madre morta
che salì sull'altare dei poeti,
nei cieli degli amori di un mondo orfano…
----
Il bramino[1], detto anche bramano[2], brahmano o bracmano (devanagari: ब्राह्मण, IAST brāhmaṇa), è un membro della casta[3] sacerdotale del Varṇaśrama dharma o Varṇa vyavastha, la tradizionale divisione in quattro caste (varṇa) della società induista.

Nënë Tereza kishte uri…

Po nënë, ti kishe uri,
urinë e madhe të dashurisë,
ishte klithma tënde e heshtur
në kalvarin dhe natën e gjatë,
klithma për gjirin e fshehur
dhe dëshirën e një shtrati,
por ti ishe dhënë tashmë,
“burri” yt ishte Jezu-ja
që rrinte mbi kokën tënde me kurorën plot gjemba,
ku çdo natë një pikë gjaku binte mbi ballin tënd
gjak mbi çarçafët e tu të bardhë,
dhe ti gëzoheshe
Jezu-ja më do thoje ti
Jezuja më thotë t’i duash të tjerët
më të varfërit e të varfërve, të ngjashmit e tu,
duaji edhe nëse janë në jerm,
gjer në frymën e fundit,
dhe mohoje veten, ti flutura e hirtë e qiellit…
dhe ti i deshe shumë, ti flutura e trishtë e qiellit,
duke mohuar të gjitha ëndjet e kësaj bote,
në krah të statuetës së Virgjëreshës ti kishe shkruar “Kam uri”,
atje, në “Shtëpinë e zemrës së dlirë”,
atje ku në krahët e tua vdiste fëmija i braktisur i Kalkutës,
ku një plagë më shumë të hapej në zemër,
dhe trupi yt gjithë plagë endej në natën e pafund të Titagarh,
rrugët e zymta shndrisnin nga plagët e tua
trëndafilë ekarlatë me njëmijë petale në Kaligat,
po Gonxhe, ti kishe uri,
sepse ti ua jepje dashurinë të tjerëve,
atyre që ishin më të uritur se ty,
që vdisnin të nesërmen në ag bashkë me ty,
oh, njëqind mijë vdekje bashkë,
gratë brahmane luteshin për hyjninë “Kali”,
luteshin gjithashtu dhe për ty, “Motrën e Bengalit”,
“Nënë Terezën” me sytë për botën e të verbërve,
“sari“ yt blu u shfaqej në rrugë
si flamur shprese e shtrojë dashurie,
“Nuk jemi vetëm” thonin leprozët,
“Nëna jonë po vjen me hapat e diellit”.
Kështu të kishte mësuar Drania tënde që fëmijë,
“Bëj një të mirë sikur të hedhësh një gur në det“,
dhe ti e mbushe detin me “gurët” e tu të nxehtë,
ti, nëna jonë e vdekur
që ngjitesh në altarin e poetëve,
në qiejt e dashurive të një bote jetime…

traduzione: Valbona Jakova

sullo stesso autore Luan Rama leggi anche QUI e QUI

quatro poesie di Luan Rama

Le mie preghiere

Le mie preghiere cercano di somigliare alle Sure¹ di Rum
una preghiera per i tuoi piedi perché si affrettino a venire da me
un’altra per i tuoi occhi inebriati
l’implorazione del letto è un’infinita supplica
dove il nettare di Eva mi ubriaca e s’incolla al corpo
il tuo respiro mi dà respiro
s’apre così la strada ai fiumi del sangue
cento preghiere per cantare l’amore
insieme li ashik² di Younus Emre’
mille preghiere per cantare alla sua perdita
nel buio di una notte lunga.


¹Sura, Nel Corano, la sūra (in arabo: سورة‎ 'sura'[1][2], impropriamente 'capitolo'; pl. سور suwar) è ognuna delle 114 ripartizioni del Libro; ogni sūra, a sua volta, si divide in āyāt ('segni', 'miracoli') o versetti.
² ashik – confratelli della stessa religione. Membro di una confraternita o di una comunità religiosa.


Suratet e mia

Suratet e mia kërkojnë t’ ngjajnë atyre të Rumit
një surat për këmbët e tua që të nxitojnë për tek unë
një tjetër për sytë e tu të dehur
surati i shtratit është një përgjërim i pafund
ku lëngu i Evës më deh e më ngjitet në trup
fryma tënde më jep frymë
dhe kështu u hap udhë lumenjve të gjakut
njëqind surate për ti kënduar dashurisë
bashkë me ashikët e Jonuz Emresë
njëmijë surate për ti kënduar humbjes së saj
në terrin e natës së gjatë…


Luisa aveva un cuore amareggiato

Avete mai provato il gusto del tradimento
che sapore ha ditemi,
forse sapore di terra, zolfo, carbone,
lacrime o sangue?
No quello della gioia di un attimo
della follia di un sesso passeggero
di un’ ebbrezza effimera
ma quello del tradimento dell’anima
dove la tua vita non ha più senso
il velluto e sbiadito e spento
e la vita somiglia ad una grigia montagna che pesa troppo
è l’ombra che cammina su un filo teso
sopra un precipizio di lutto
un camminare pericoloso tra la vita e la morte
dove si può cadere da un momento all’altro.
Luisa, 17 anni aveva un cuore bello
i sandali le son rimaste nel fango
quando il suo corpo sprofondava nell’altro mondo
persa offuscata dal veleno
nelle acque torbide del lago di Tirana
un requiem un adagio latte coagulato
un addio con le labbra amare di una vita
che non le ha dato gioia.
“Lacrimosa” di Mozart in un coro celeste
senza stelle,
Luisa aveva un cuore amareggiato.


Luiza kishte zemër të hidhur

A e keni provuar vallë shijen e tradhëtisë
ç’shije ka më thoni
vallë shije dheu squfuri karboni
lotësh apo gjaku?
Jo atë të gëzimit të çastit
harbimit të një seksi kalimtar
të një dehje efemere
por atë të tradhëtisë së shpirtit
ku jeta tënde nuk ka më kuptim
veluri është zbehur e shuar
e jeta i ngjan një mali të hirtë që rëndon sa bota
është hija që ecën në një fill të nderur
mbi një humnerë zije
një ecje e rrezikshme midis jetës dhe vdekjes
ku ti mund të biesh nga çasti në çast.
Luiza, 17 vjeçare kishte zemër të bukur
sandalet i mbetën në baltë
kur trupi i zhytej në botën tjetër
përhumbur e dehur nga helmi
në ujrat e turbullta të liqenit të Tiranës
një requiem një adagio qumështi të mpiksur
një lamtumirë me buzën e hidhur të një jete
që nuk u gëzua
«Lacrimosa» e Mozart në një korr qiejsh
pa yje
Luiza kishte zemër të hidhur…


Il pittore della notte

Ieri sera nel sogno pitturavo i cieli col rosso,
non si sa per quale Signora, per quale Dio.
Ero quel pittore vigile della notte innamorato con i cieli,
perso e ebbro dalla magia del rosso,
ma ah che disperazione,
al mattino i cieli me li aveva cancellato un forte vento,
e i miei occhi tiepidi vedevano solo il grigio,
forse, con il chiarore,
i miei cieli si apriranno ancora ho pensato,
cosi chiamai di nuovo i venti,
attendevo la mezzanotte per colorare ancora non solo i cieli,
ma anche il vestito rosso di mia madre,
sventolato là, non so da quale divinità,
per farli quei cieli ancora molto più belli…

Bojaxhiu i natës

Mbrëmë pashë ëndërr sikur ngjyeja qiejt në të kuq,
s’dihet për cilën Zonjë, për cilin Zot.
isha ai bojaxhiu i pagjumë i natës dashuruar me qiejt,
përhumbur dhe dehur nga e kuqja,
por ah ç’dëshpërim,
në mëngjes qiejt m’i kishte fshirë një erë e madhe,
dhe sytë e mi të vagët shikonin veç gri,
kushedi, në ag,

qiejt e mi do hapen sërrish thashë me vete,
dhe u thirra erërave përsëri,
prisja mesnatën të ngjyeja sërrish jo vetem qiejt,
por dhe fustanin e kuq të nënës time,
përkundur aty, s’dihet nga ç’hyjni,
për ti bërë ata qiej edhe më të bukur...


Non sono pronto a dirti addio - oratorio

(da 20 anni un padre cerca la sua figlia scomparsa)

Mia figlia, il mio bellissimo fiore
benedetto con amore
di mille soli di questo mondo
non sono pronto a dire addio
Nessuno sa dove sei andata né la strada presa
nessun messaggio m’informa d’un qualche ritorno
vent’anni passati, oh che lungo buio
in questa casa-tomba
dove ogni ora è rimasta ferma e immobile
dalla notte in cui non ti sei mai fatta più viva
Vorrei tu fossi da qualche parte, in un angolo del mondo
vorrei tu potessi godere la luce della vita
anche se non avessi più ascoltato la tua canzone
quella delle dolci sere d'estate
latte e sangue.
Ogni minuto e ogni ora, cara ti parlo
cammino strada incerto, di nuovo ti parlo
parlo dei fiori lì sono nati per non avere dolori
favole, favole!
Era il tuo primo giorno d'amore quando sei rientrata tardi
con tutta la felicità del mondo fra le braccia,
per parlare in sogno del terribile cugino
o del bellissimo sogno di ritorno
quando come fossi una fata arrivi in rosso
Voglio sapere cosa è successo, figlia!
Hai ancora ferite aperte?
Dormi per sempre?
in un letto sporco che solo l’assassino conosce
e gli angeli?
Ho il mio cuore come il vestito rosso
con anni della tua vita
come posso dire addio
quando tua madre aspetta ancora
e nella sua follia, dice: "sta arrivando",
“sistemiamo la casa e accendiamo i cuori"
Apriamo cancello e finestre
vieni, mio buon marito
nostra figlia sta arrivando con questo bellissimo cielo
fantastico cielo...
E finalmente si siede alla vigilia
mentre un sonno accogliente arriva.
Mia figlia, il mio passerotto d'oro
mandami un segno, solo un segno
che io sappia e sappi che sia tuo
se hai ferite mostra le tue, rose nere
nel corpo della bambina che una volta ho tenuto tra le mani
negli occhi dove le lacrime non scorrono più
dove i pozzi si sono esauriti.
Oh, non posso nemmeno dirti addio né oggi, né mai
invia un segno tramite gli uccelli di questo cielo coperto
ch’io sappia se morto se lo sei e sono...

Oratorio: "Nuk jam gati të të them lamtumirë"

Prej 20 vitesh një atë kërkon bijën e tij të zhdukur

Vajza ime, lulja ime e bukur
mëkuar e praruar nga dashuria
nga njëmijë diej të kësaj bote
unë nuk jam gati të të them lamtumirë
askush nuk e di ku ke shkuar dhe në ç’shteg ke humbur
asnjë lajmëtar nuk n’a shfaqet në prag
njëzet vjet shkuar, oh ç’terr i gjatë
në këtë shtëpi-varr
ku të gjitha orët kanë mbetur
që natën e gjëmës kur s’u shfaqe më
do doja të ishe gjallë diku, dhe në cep të botës
do doja ti gëzoheshe dritës e jetës
edhe pse s’do ta dëgjoja më këngën tënde
atë të netëve të ëmbla të verës
atë të qumështit dhe gjakut.
Çdo minut dhe çdo orë e dashur bisedoj me ty
eci nëpër rrugë dhe përsëri flas me ty
të flas për qershitë që kanë çelur që ti të mos kesh dhimbje
të kuqen e shegës dhe aromën e mollëve që na mbushte shtëpinë
rikujtoj përrallat
ditën tënde të parë të dashurisë kur ktheheshe majë gishtave
natën e vonë me njëmijë vezullime
me lumturinë e botës në krahë
dhe sytë që të digjeshin ende
të flas në gjumë në kushmarin e tmerrshëm
apo në ëndrrën e bukur të kthimit
kur si zanë vjen veshur me të kuqe
dua të di çka ndodhur bija ime
vallë ke ende plagë të hapura që ti mëkoj
vallë ti flë përgjithnjë
në një shtrat dheu e humbëtire
që vetëm një vrasës e di dhe ëngjëjt?
O zemra ime me fustanin e kuq
me shtatëmëdhjetë vitet e jetës tënde
si mund të të them lamtumirë
kur nëna tënde ende pret në çmendurinë e saj
me flokët shpleksur në një hënë të zbehtë
«po vjen» thotë dhe gëzon si fëmijë
«eja të bëjmë gati shtëpinë dhe të ndezim zemrat tona
të hapim portën dhe dritaret
eja në prag burri im i mirë
vajza jonë po vjen me këtë qiell kaq të bukur
në këtë okër mahnitës…
dhe më së fundi ajo ulet në prag
gjersa gjumi e zë në pritjen e saj të madhe
në helmin e pafund dhe aromën e qumështit.
Bija ime, harabeli im i artë
më dërgo një shenjë, vetëm një shenjë
që unë ta njoh atë
dhe ta di se vjen nga ti
nëse ke plagë tregomi trëndafilët e tu të zinj
në trupin e foshnjes që dikur mbaja në duar
në sytë ku lotët nuk rrjedhin më
dhe ku puset kanë shteruar
Oh, nuk mund të të them as sot e nesër lamtumirë
dërgomë një shenjë me zogjtë e këtij qielli të plumbtë
unë do ta njoh atë dhe i vdekur po të jem…

traduzioni: Valbona Jakova

Beppe Costa e Naim Araidi Poesia

al liceo Caccioppoli di Scafati (SA)

Beppe Costa e Naim Araidi Poesia

Questa pagina è dedicata all'attività di Naim, dei familiari e degli amici che lo hanno conosciuto, incontrato e amato. Quindi non di attività esclusivamente personali, premi, foto, giornali ma solo strettamente legati a lui e al Nisan International Poetry che intendiamo riprendere a Roma, a Tirama, ovunque sia possibile.
Quest'anno il primo incontro sarà a Roma con le persone più care, coloro che lo hanno edito in Italia, Albania e in tutti altri pesi del mondo.
Prossimamente daremo date, luoghi e ogni particolare utile affinché possiate raggiungere noi e chi lo ha amato.
Come spesso si sente dire "poeti non muoiono mai", infatti Naim Araidi, poeta di vita, versi e attività verso il suo popolo continuerà a vivere per sempre.

Faqja ‘Beppe Costa e Naim Araidi Poesia’(Beppe Costa dhe Naim Araidi Poezi)

 i kushtohet veprimtarisë së Naim Araidi-t, të familjarëve dhe miqve të tij që e kanë njohur, takuar dhe dashur. Kjo faqe nuk ka në fokusin e saj veprimtaritë, çmimet, fotot, artikujt personal, por vetëm ato gjëra që lidhen ngushtë me të dhe me Festivalin Ndërkombëtar të Poezisë ‘Nisan International Poetry’ që do të mbahet në Romë, në Tiranë, dhe kudo tjetër që të jetë e mundur. Këtë vit, takimi i parë do të mbahet në Romë me njerëzit e tij më të shtrenjtë, me ata që kanë publikuar punët e tij në Itali, Shqipëri dhe në çdo vend tjetër të botës. Shumë shpejt do t’ju vëmë në dijeni për datën, vendin dhe për çdo hollësi tjetër të domosdoshme për t’u lidhur me ne dhe me ata që e kanë dashur. Sikurse e kemi dëgjuar shpesh ‘poetët nuk shuhen kurrë’, dhe, në të vërtetë, Naim Araidi, poet i jetës, i vargjeve dhe i veprimtarive që lidheshin ngushtësisht me popullin tij, do të vazhdojnë të rrojë përjetë.

Beppe Costa and Naim Araidi Poetry

This page is dedicated to the activity of Naim Araidi, to his family and to those who actually knew, met and loved him. This page is not focused on personal activities, prizes / awards, pictures, newspapers / articles. It is focused on everything that is closely related to him and to the ‘Nisan International Poetry’ that will be held in Rome, in Tirana, and wherever possible. This year, the first meeting will be held in Rome with the participation of his dearest people, and of those who have published his work in Italy, Albania and everywhere else in the world.We will provide you as soon as possible with the exact dates, place and information in order to reach us and those who loved him.We often hear people say "poets never die", and in fact Naim Araidi, the poet of life, verses and activities regarding his people, will live forever.

Dove trovo un posto affinché la morte non ti trovi! poesia di Luan Rama

Dove trovo un posto affinché la morte non ti trovi!

a Vjosa Jakova[1]

Dove trovo un posto per nasconderti madre
in modo che non ti trovi la morte,
mia addolorata dimmelo, dove,
la sento che si gira insieme al vento folle
e sulle nostre teste casca come fulmine,
sento il suo pesante respiro che sbuffa
e l’urlo che lancia nella notte verso i cieli,
i suoi passi pesanti di piombo ti cercano ovunque,
dove ti nascondo dolce madre mia
con quegli occhi spenti e mani uccise,
seni rattrappiti che da tempo sentono freddo,
vieni, entra madre in me, nasconditi dentro,
infilati nel mio sangue che nessuno più ti trovi,
come giaciglio avrai le mie ferite,
le foglie sbiadite dell’adolescenza
che non ha mai potuto ridere,
a piedi nudi vai piano nelle mie vene
nei labirinti dove serbo solo luce per te,
per il mio padre morto dietro le sbarre
i papaveri là ancora non sono appassiti ,
vai amabile, riposa nel mio cuore
dove troverai aperte porte e finestre
porte che bruciano negli anni
vai dunque e cerca di dormire,
no, non permetterò alla morte di venire a prenderti,
mio padre buono non ha potuto difenderti,
mio padre con occhi moribondi,
ma io posso fermare la morte e accecarla,
rovesciare il mondo,
ho un sole nella mano che mi brucia da anni.
Sempre ti proteggerò madre mia
Il mio seno dà vita con aromi di latte
che ho ancora nelle mie labbra,
diventerò la tua martire madre,
non di Cristo,
diventerò la tua santa, madre!

traduzione: Valbona Jakova

---

[1] Inquieta psicologicamente dalla prigionia e dopo dalla morte di suo padre Tuk Jakova e lo stato infelice della sua famiglia internata, un giorno lei l’aveva detto a sua madre: “Dove ti trovo un posto per nasconderti, in modo che non ti trovi la morte!”…


Ku të gjej një vend që mos të gjejë vdekja!
Për Vjosa Jakovën[1]

Ku të gjej një vend të të fsheh nënoke
që mos të të gjejë vdekja,
thuam e dhimbsura ime, ku,
e ndjej se ajo vjen rrotull bashkë me erën e marrë
dhe mbi kokat tona bije me rrufe,
ndjej frymën e saj të rëndë që shfryn
dhe klithmën që lëshon natën nëpër qiell,
hapat e saj prej plumbi të kërkojnë ngado,
ku të të fsheh nëna ime e ëmbël
me ata sy të zbehtë dhe duar të vrara,
gjinj të mpirë që kanë kohë që mërdhijnë,
eja, futu nënë tek unë dhe fshihu brenda meje,
hyrë në gjakun tim që askush të mos gjejë,
për shtroje do kesh plagët e mia,
gjethet e zverdhta të adoleshencës
që kurrë nuk qeshi,
shko zbathur e ngadalë nëpër damarët e mia
në labirinthet ku ruaj veç dritë për ty,
ec mbi lumenjtë e mi të gakut,
ashtu syhapur mbi shkumën e dëshpërimit
që të shohësh të kuqen e dashurisë për ty
dhe atin tim vdekur pas hekurave,
lulëkuqet aty ende nuk janë nxirë e venitur,
shko e ëmbla ime, prehu në zemrën time
ajo i ka hapur të gjitha portat e dritaret për ty
porta që djegin ndër vite,
shko aty dhe bjer e fli,
jo, nuk do ta lë vdekjen të të marrë,
ati im i mirë s’mundi të të mbrojë,
ati im me sy meiti,
por unë mundem që vdekjen ta ndal dhe ta verboj,
botën ta përmbys,
se kam një diell në dorë që prej vitesh më përvëlon.
Gjithnjë do të të mbroj nënokja ime
gjiri im jetdhënës me aromën e qumështit
që ende kam ndër buzë,
do të bëhem martirja tënde nënë,
jo e Krishtit,
do të bëhem shenjtja jote mëmë!...

---

[1] E tronditur psiqikisht nga burgosja dhe vdekja e të atit Tuk Jakova dhe gjendja e mjeruar e familjes së saj në internim, një ditë ajo i kishte thënë nënës: “Ku të gjej një vend të të fsheh, që vdekja të mos gjejë!”…

sullo stesso autore Luan Rama leggi anche QUI e QUI

Luan Rama: Quattro poesie

Traduzioni: Valbona Jakova